TMGD – Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı

TMGD – Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı


22 Mayıs 2014 tarih ve 29007 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Hakkında Tebliğ” ile iş yaşantımızda yeni bir kavram daha yer edinmeye başlamıştır

Avrupa Birliği ve bağlayıcı uluslararası antlaşmalar sonucunda “Tehlikeli Madde” tanımlaması altında sıralanacak maddelerin; karayolu, denizyolu, havayolu vasıtası ile taşınmasını, üretim esnasında veya hammadde olarak depolanması ile ambalajlanması esaslarının nasıl uygulanacağını kapsamında düzenlemeye başlamıştır

Bu tebliğ ile

  • Bir takvim yılı içerisinde net 50 Ton ve üzeri miktarlarda işlem yapan, gönderen, paketleyen, yükleyen, dolduran ve boşaltan olarak faaliyette bulunan işletmeler ile toplam araç taşıma kapasitesi elli ton ve üzeri olan taşımacılık işletmeleri,
  • Miktarına bakılmaksızın ADR Bölüm 1.1.3.6.3’te yer alan tablodaki taşıma kategorisi sıfır olan tehlikeli maddelerle iştigal eden ve tehlikeli madde taşımacılığı sürecinde yer alan, gönderen, paketleyen, yükleyen ve dolduran olarak faaliyette bulunan işletmeleri,
  • İşletmeler tarafından istihdam edilecek veya danışmanlık hizmeti alınacak TMGD’leri,
  • Tehlikeli madde taşımacılığında görev alacak TMGD’lere yönelik eğitim verecek kuruluşlar ile yapılacak eğitim ve sınavları kapsar.

Bu tebliğ kapsamındaki tanımları sıralamak gerekirse;

  1. ADR: Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşmasını,
  2. Bakanlık: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığını,
  3. IATA DGR: Tehlikeli Maddelerin Havayoluyla Taşınması Düzenlemelerini,
  4. IMDG Kod: Uluslararası Denizcilik Tehlikeli Yükler Kodunu,
  5. İdare: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme Genel Müdürlüğünü,/
  6. İşletme: Kamu kurum ve kuruluşları da dahil olmak üzere, kâr amacı bulunup bulunmadığına bakılmaksızın bu Tebliğ kapsamında faaliyetlerde bulunan gerçek veya tüzel kişileri,
  7. RID: 1/6/1985 tarihli ve 18771 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Uluslararası Demiryolları Taşımalarına İlişkin Sözleşmenin (COTIF) C ana eki olan Tehlikeli Eşyaların Demiryoluyla Uluslararası Taşınmasına İlişkin Yönetmeliği,
  8. Taşıt/Araç: Tehlikeli mal taşımacılığı alanında kullanılan ADR ve RID’da yer alan karayolu ve demiryolu taşıtlarını,
  9. Tehlikeli madde: ADR/RID Ek A Bölüm 3.2’deki Tablo A’da yer alan maddeleri,
  10. Tehlikeli madde güvenlik danışmanı (TMGD): İfa edeceği görev ve nitelikleri ADR/RID’ın 1.8.3’üncü kısmında belirtilen ve Bakanlık tarafından tehlikeli madde güvenlik danışmanı sertifikası düzenlenerek yetkilendirilen gerçek kişiyi,
  11. Tehlikeli madde güvenlik danışmanı sertifikası (TMGDS): Bakanlığın yetkilendirdiği eğitim merkezlerinde tehlikeli madde güvenlik danışmanı eğitimini alarak Bakanlıkça yapılan sınavda başarılı olmuş kişilere verilen veya ADR üyesi herhangi bir ülkeden alınmış tehlikeli madde güvenlik danışmanı belgesine istinaden düzenlenen sertifikayı,
  12. Tehlikeli madde güvenlik danışmanı eğitimi yetki belgesi (TMGDEYB): Tehlikeli madde güvenlik danışmanı yetiştirmek amacıyla Bakanlık tarafından yetkilendirilen eğitim kuruluşlarına düzenlenen belgeyi,
  13. Tehlikeli madde güvenlik danışmanı eğiticisi (TMGDE): Tehlikeli madde güvenlik danışmanı eğitimi yetki belgesine (TMGDEYB) sahip eğitim kuruluşlarında görev yapan İdare tarafından yetkilendirilmiş eğiticileri,
  14. Tehlikeli madde güvenlik danışmanı eğiticisi belgesi (TMGDEB): TMGDEYB’ye sahip eğitim kuruluşlarında görev yapacak eğiticilere İdare tarafından düzenlenen belgeyi,
  15. Yönetmelik: 24/10/2013 tarihli ve 28801 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmeliği, ifade eder.

Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanının Görev ve Yükümlülükleri

Danışmanın asıl görevi, işletmenin başındaki kişinin sorumluluğu altında, yapılan işin gereklilikleri kapsamında en uygun araç ve faaliyetleri belirleyip kullanımını sağlayarak, en güvenli yolla bu faaliyetlerin yönetimini kolaylaştırmaktır.

İşletme içerisindeki faaliyetler göz önüne alındığında, bir danışman başlıca aşağıdaki görevleri yapar:

  1. Tehlikeli maddelerin taşınmasında uluslararası anlaşma ve sözleşme (ADR/RID) hükümlerine uyulduğunu izlemek.
  2. Tehlikeli maddelerin ADR/RID hükümlerine göre taşınması hususunda işletmeye öneriler sunmak.
  3. İşletmenin tehlikeli maddelerin taşınması ile ilgili yıllık faaliyet raporunu, yıl sonu itibariyle ilk üç ay içerisinde hazırlamak ve elektronik ortamında İdare’ye ibraz etmek. Söz konusu yıllık rapor aşağıda belirtilen asgari hususları içerir:
    1. Tehlikeli maddelerin tehlike sınıfı ve özelliklerini.
    2. Tehlikeli maddelerin sınıflarına göre toplam miktarlarını.
    3. ADR/RID Bölüm 1.8.3.6’ya göre işletmede meydana gelmiş kazalarla ilgili düzenlenmiş raporları.
    4. Taşınan tehlikeli maddelerin hangi taşıma türü ile yapıldığını.
    5. ADR’de ön görülen muafiyet kapsamında herhangi bir yük taşınıp taşınmadığı, taşınmış ise miktar ve sınıfı.
    6. Güvenlik danışmanının, işletme için gerek gördüğü ilave güvenlik değerlendirmesini.
  4. Taşınacak tehlikeli maddelerin tespiti yapılarak, bu maddeye ilişkin ADR’deki zorunluluklar ile uygunluk prosedürlerini belirlemek.
  5. İşletmenin faaliyet konusu olan tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanacağı taşıma araçları satın alınırken rehberlik etmek.
  6. Tehlikeli maddelerin taşınması, yüklenmesi ve boşaltımında kullanılan teçhizatın kontrolüyle ilgili prosedürleri belirlemek.
  7. Ulusal ve uluslararası mevzuat ve bunlarda yapılan değişiklikler hakkında, işletme çalışanlarına göreve yönelik eğitim vermek veya almalarını sağlamak ve bu eğitimin kayıtlarını muhafaza etmek.
  8. Tehlikeli maddelerin taşınması, yüklenmesi veya boşaltılması sırasında bir kaza veya güvenliği etkileyecek muhtemel bir olay meydana gelmesi durumunda uygulanacak acil durum prosedürlerini belirlemek, çalışanlara bunlarla ilgili tatbikatları periyodik olarak yaptırmak ve bunların kayıtlarını tutmak.
  9. Kazaların veya ciddi ihlallerin tekrar oluşmasını önleyecek tedbirlerin alınmasını sağlamak.
  10. Alt yüklenicilerin veya üçüncü tarafların seçiminde ve çalıştırılmasında tehlikeli maddelerin taşınmasıyla ilgili mevzuatın öngördüğü özel şartların dikkate alınmasını sağlamak.
  11. Tehlikeli maddelerin taşınması, doldurulması veya boşaltılmasında yer alan çalışanların, operasyonel prosedürler ve talimatlar hakkında bilgiye sahip olmalarını sağlamak.
  12. Tehlikeli malların taşınması, yüklenmesi veya boşaltılmasında muhtemel risklere karşı hazırlıklı olmak için, ilgili personelin farkındalığını artırmaya yönelik önlemler almak.
  13. Tehlikeli maddenin sınıfına göre taşıma sırasında taşıtta bulunması gereken doküman ve güvenlik teçhizatlarının taşıma aracında bulundurulmasına yönelik talimatları oluşturmak.
  14. ADR/RID Bölüm 1.10.3.2’de belirtilen işletme güvenlik planını hazırlayarak planın uygulanmasını sağlamak.
  15. Faaliyetler konusunda eğitim, denetim ve kontrol dâhil yaptığı her türlü işi kayıt altına almak, bu kayıtları 5 yıl süreyle saklamak ve talep edilmesi halinde İdareye ibraz etmek.
  16. İşletmede görevi ile ilgili yapacağı denetlemelerde; denetlenen kişi ve işlerle ilgili tarih ve saat belirterek kayıt tutmak.
  17. Herhangi bir tehlikenin söz konusu olduğu durumlarda tehlike giderilene kadar yapılan işi durdurmak, tehlikenin giderildiği durumda da işi kendi onayı ile başlatmak ve tehlike giderilene kadar geçen süreçteki her türlüaşamayı işletmeye veya yetkili mercilere yazılı olarak bildirmek.
  18. Taşıma aracına yüklenen yükün ADR/RID hükümlerine uygun olarak; paketlenmesi, etiketlenmesi, işaretlenmesi ve yüklenmesiyle ilgili iş ve işlemlere ilişkin prosedürler belirlemek.

(3) TMGD, sorumlu olduğu işletmede taşıma, yükleme veya boşaltma sırasında meydana gelen bir kazanın cana, mala ve çevreye zarar vermesi durumunda; kaza hakkında bilgi toplayarak işletme yönetimine veya İdareye bir kaza raporu verir. Bu rapor uluslararası veya ulusal mevzuat kapsamında işletme yönetimi tarafından yazılması gereken raporun yerini tutmaz.

(4) TMGD’ler, ADR/RID’da yapılan değişiklikler için 2 yılda bir yenileme eğitimini almak zorundadırlar.

(5) Bir TMGD, en fazla 5 işletmeye danışmanlık yapabilir

İşletmelerin Sorumlulukları ve Yükümlülükleri

  1. Bu Tebliğ kapsamında faaliyet gösteren işletmeler, en az bir adet tehlikeli madde güvenlik danışmanı istihdam etmek veya tehlikeli madde güvenlik danışmanından hizmet almakla yükümlüdürler.
  2. Bir işletmede TMGD görevini TMGDS’ye sahip olmak şartıyla; işletme sahibi, işletmede çalışan başka biri veya işletmede doğrudan çalışmayan biri de yapabilir.
  3. İdare, işletmenin işlem hacmi, faaliyet alanı sayısı, kaza yoğunluğu veya kaza riskinin artması gibi durumlarıdikkate alarak, gerektiğinde işletmelerin istihdam etmesi gereken TMGD sayısını arttırmasını isteyebilir.
  4. TMGD, bu Tebliğde belirtilen görevleri yerine getirirken bağımsızdır ve işletmeler tarafından bu görevleriyle ilgili olarak etki altında bırakılamaz.
  5. Bu Tebliğ kapsamında faaliyet gösteren işletmeler;
    1. TMGD olarak sözleşme yaptığı veya sözleşmesine son verdiği kişi/kişileri 30 (otuz) gün içerisinde İdareye bildirmekle,
    2. TMGD olarak görevlendirilen kişinin, İdare’ce verilen TMGDS sahibi olduğunu, İdarenin oluşturduğu elektronik sistemden kontrol etmekle,
    3. TMGD’nin işi gereği ihtiyacı olan tüm bilgileri vermekle ve ihtiyacı olan araç ve gereci sağlamakla,
    4. TMGD’nin tavsiye ve görüşleri doğrultusunda, tehlikeli madde taşımacılığını en emniyetli şekilde yapmakla,
    5. TMGD’nin yükümlülüklerini tam anlamıyla yerine getirebilmesi için gerekli desteği vermekle,
    6. TMGD tarafından hazırlanan yıllık raporları 5 yıl süre ile saklamak ve istendiğinde yetkili kişilere vermekle,
    7. Talep edilmesi halinde, Anlaşmaya (ADR/RID) taraf ülkelerin yetkili kurumlarına veya bu amaçla belirlenen kurumlara danışmanların irtibat bilgilerini vermekle,
    8. TMGD’nin iletişim bilgilerini, işletmede bulunan tüm çalışanlara yazılı olarak bildirmekle ve çalışanlar tarafından kolay erişilebilir yerlerde ilan etmekle,
    9. İşletmede birden fazla TMGD istihdam edilmesi halinde danışmanların görev, yetki ve sorumluluklarının paylaşımını yazılı olarak belirlemekle, yükümlüdürler.
  6. İşletmeler, ADR/RID Bölüm 1.8.3.6’ya göre hazırlanmış kaza raporlarını İdarenin talebi üzerine sunmak zorundadır.

TMGD istihdam etme muafiyeti

GEÇİCİ MADDE 2

  1. Perakende satış yapan akaryakıt, LPG, CNG ve LNG istasyon işletmeleri ile LPG, CNG tüp satışı yapan işletmelerin; TMGD istihdam etmek veya TMGD hizmet alma zorunluluğu 1/1/2018 tarihine kadar aranmaz.
  2. Liman tesisleri ile hava yolu kargo terminallerinde tehlikeli maddeleri; gönderen, paketleyen, yükleyen, dolduran ve boşaltan işletmelerin tehlikeli madde güvenlik danışmanı bulundurma zorunluluğu 1/1/2018 tarihine kadar aranmaz.
  3. Karayolu Taşıma Yönetmeliğine göre K1, K2, C1, C2, L1, L2, R1, R2 Yetki belgesine sahip olup, Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik kapsamında faaliyet gösteren taşımacıların TMGD bulundurma zorunluluğu 1/1/2018 tarihine kadar aranmaz.
  4. Kamu kurum ve kuruluşlarında, TMGD istihdam etmek veya TMGD’den hizmet alma zorunluluğu 1/1/2018 tarihine kadar aranmaz.

İlerleyen tarihte yukarıda muafiyet içeren hükümler dışında kalan işletmeler için yürürlülük tarihi 30 Haziran 2015’e ertelenmiştir.